Chăm sóc người già sau khi khỏi Covid đòi hỏi sự theo dõi kỹ lưỡng hơn nhiều người nghĩ. Chúng tôi từng đồng hành cùng một gia đình có ông nội 78 tuổi. Ông đã khỏi Covid, xét nghiệm âm tính đã lâu, nhưng suốt nhiều tuần vẫn hụt hơi khi đi quanh nhà và thường mệt lả sau bữa cơm. Cả nhà lo lắng vì không biết phải làm gì cho đúng.
Vì sao giai đoạn hồi phục cần được quan tâm đúng mức?
Nhiều người nghĩ rằng khi xét nghiệm đã âm tính thì mọi chuyện coi như xong. Trên thực tế, điều đó không hoàn toàn đúng. Người cao tuổi thường hồi phục chậm hơn người trẻ. Hệ miễn dịch và khả năng tự sửa chữa tổn thương đã suy giảm theo tuổi tác.
Bệnh có thể đã qua giai đoạn cấp tính. Tuy vậy, cơ thể vẫn cần thêm vài tuần để lấy lại sức. Chăm sóc người già đúng cách chính là giúp họ vượt qua giai đoạn này an toàn.
Những di chứng thường gặp khi chăm sóc người già hậu Covid
Di chứng về hô hấp và vận động là vấn đề gặp nhiều nhất. Người bệnh có thể thấy hơi khó thở khi leo vài bậc cầu thang. Họ cũng nhanh mệt hơn khi đi bộ.
Bên cạnh đó, mất ngủ, lo âu và chán ăn cũng hay xuất hiện. Nếu kéo dài, chúng có thể làm chậm tiến trình phục hồi thể chất. Người già sống một mình còn dễ rơi vào trạng thái buồn chán hơn.
Theo dõi sát sao để phát hiện sớm bất thường
Theo dõi hằng ngày có ý nghĩa rất lớn trong chăm sóc người già. Chúng tôi thường khuyên gia đình ghi chép đơn giản vào một cuốn sổ nhỏ:
- Nhịp thở và mức độ mệt
- Giấc ngủ và khẩu phần ăn
- Tâm trạng hằng ngày
Khi có thay đổi rõ rệt so với những ngày trước, đó là tín hiệu cần lưu tâm.
Khi người cao tuổi khó thở tăng dần, đau tức ngực, lú lẫn, sốt kéo dài hoặc mệt bất thường không cải thiện, gia đình nên đưa người bệnh đi thăm khám sớm. Bạn có thể tham khảo thêm cách chăm sóc người cao tuổi hậu Covid tại nhà.
Dinh dưỡng và vận động trong chăm sóc người già
Dinh dưỡng là nền tảng của quá trình hồi phục. Gia đình nên ưu tiên món ăn mềm, dễ tiêu, đủ đạm từ cá, trứng và đậu hũ. Rau xanh và trái cây cũng nên có mặt mỗi ngày.
Với người đang ăn kém ngon, chia nhỏ khẩu phần thành năm hoặc sáu bữa nhẹ thường dễ chịu hơn. Vận động cần điều chỉnh vừa sức, bắt đầu bằng đi lại trong nhà và tập thở sâu. Tuyệt đối không ép người bệnh vận động mạnh ngay.
Thiết bị hỗ trợ tại nhà
Máy đo nồng độ oxy trong máu và máy đo huyết áp là hai thiết bị nhiều gia đình cân nhắc khi chăm sóc người già. Chúng giúp theo dõi chỉ số hằng ngày và phát hiện những thay đổi khó nhận ra bằng mắt thường.
Khi mua, nên chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và hướng dẫn sử dụng bằng tiếng Việt. Nếu chưa quen đọc kết quả, hãy hỏi nhân viên y tế hoặc bác sĩ trước khi tự kết luận. Nếu đang tìm hiểu thêm các hình thức hỗ trợ, bạn có thể xem chi phí dịch vụ chăm sóc người cao tuổi tiêu chuẩn tại Việt Nam.
Chăm sóc tinh thần cho người già và cả gia đình
Kiên nhẫn là yếu tố không thể thiếu trong chăm sóc người già. Quá trình hồi phục thường chậm hơn, và áp lực phải khỏe nhanh đôi khi khiến họ căng thẳng. Con cháu nên dành thời gian trò chuyện, động viên và lắng nghe.
Nếu người thân gặp khó khăn về giấc ngủ, bạn có thể tham khảo những hoạt động nhẹ nhàng dành cho gia đình có người lớn tuổi.
Kết luận
Chăm sóc người già hậu Covid không chỉ là theo dõi triệu chứng. Đó là sự phối hợp giữa dinh dưỡng hợp lý, vận động vừa sức, theo dõi sát sao và sự đồng hành của cả gia đình. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia y tế.
Bạn có thể tham khảo thêm khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới về chăm sóc sau nhiễm bệnh để có thêm cơ sở tin cậy.